نقش واژه‌شناسی در اثبات عصمت پیامبران مطالعه موردی کتاب تنزیه الانبیاء

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

نواب

10.22034/alr.2026.3502.1139

چکیده

پاسخگویی به شبهات پیامبران یکی از راه‌های اثبات عصمت ایشان است و سید مرتضی (قدس سره) در کتاب «تنزیه الانبیاء» با بهره‌گیری از دانش «فقه‌اللغة» به این مهم پرداخته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش مغفولِ این دانش در روش‌شناسی سید مرتضی (قدس سره)، به واکاوی پاسخ‌های وی به شبهات مرتبط با حضرت آدم، نوح، ایوب و شعیب (علیهم‌السلام) پرداخته است. روش تحقیق در این جستار توصیفی-تحلیلی بوده، با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌های این جستار نشان می‌دهد که مؤلف با ریشه‌یابی دقیق واژگان توانسته است تعارضات ظاهری را رفع کند؛ چنانکه در ماجرای حضرت آدم (ع)، «معصیت» و «غیّ» را به معنای ترک اولی؛ در داستان نوح (ع)، نفی «اهلیت» را به معنای نفی رابطه دینی؛ در قضیه ایوب (ع)، «عذاب» را به مفهوم منع از راحتی (و نه عقاب)؛ و در کلام شعیب (ع)، «استغفار» را متمایز از توبه تبیین نموده است. در نهایت، این تحقیق بر کارآمدی فقه‌اللغة به عنوان ابزاری جهت اصلاح برداشت‌های نادرست از آیات و دفاع از حریم وحی تأکید می‌ورزد.

کلیدواژه‌ها