مدرسه علمیه عالی نواب جستارهای ادب عربی 2676-7716 3 6 2026 01 21 واکاوی تکنیک‌های جریان سیال ذهن در رمان نزوة الموتی اثر شاکر نوری 162 191 884 10.22034/alr.2026.3400.1114 FA آرمان محمدی رایگانی استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران-ایران. 0000-0002-9698-6569 Journal Article 2025 12 17 جریان سیال ذهن اصطلاحی روان‌شناسی است که وارد ادبیات گردید و به عنوان شیوۀ روایتی شناخته شد که نویسنده از آن‌ در رمان‌های روان‌شناسانه استفاده کرد و محتویات ذهن شخصیت‌های داستان را به کمک زاویه دید درونی برای مخاطب روایت می‌کرد. نزوة الموتی اثر شاکر نوری نویسندۀ عراقی است که موضوعی روان‌شناسانه دارد و شخصیت اصلی آن غرق در جهان درون خود است و نویسنده به کمک تکنیک‌های جریان سیال ذهن درون ذهن قهرمان داستان را برای مخاطب توصیف می‌کند. پژوهش حاضر می‌کوشد با روش توصیفی و تحلیلی و ارائۀ نمودار آماری بازتاب تکنیک‌های جریان سیال ذهن همچون تک‌گویی درونی، همزمانی، حدیث نفس و تداعی آزاد رؤیا را در این رمان بررسی کند و نقش آن‌ها در فرایند روایت حوادث داستان نشان دهد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نوری به کمک تکنیک‌های ذکر شده و با تغییر مکرر زاویه دید از بیرونی به درونی به مخاطب این امکان را می‌دهد تا به شکل مستقیم وارد ذهن قهرمان داستان شود و از محتویات ذهن او و احساسات و اندیشه‌هایش آگاهی یابد و سیر حوادث داستان را از درون ذهن او دنبال کند و به نوعی در فرایند روایت داستان نقشی مثبت ایفا کند. https://alr.journals.hozehkh.com/article_884_5feabcbc5c564c741a12dea84980d5e1.pdf