مدرسه علمیه عالی نواب جستارهای ادب عربی 2676-7716 3 6 2026 01 21 جلوه‌های التزام انسانی در سروده «الحرب و السلم» کاظم السماوی 73 103 878 10.22034/alr.2025.2556.1085 FA ایمان قنبری اقدم دانش آموخته دکتری، زبان و ادبیات عرب، دانشگاه رازی، کرمانشاه-ایران. یحیی معروف استاد گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه-ایران. Journal Article 2024 07 11 پرداختن به مسأله جنگ و صلح و آثار روانی و فیزیکی آن همواره موضوعی مورد بحث در دنیای شاعران متعهّد بوده است. در این سروده‌ها، شاعران می‌کوشند تصویری زنده از جنگ ارائه دهند و با قلم هنرمندانه خود آثار سوء این پدیده انسانی شوم را به تصویر بکشند و در پرتو بیان شاعرانه خویش مردم را از وقوع جنگ بر حذر دارند. در کنار مفهوم مذکور، به تصویر کشیدن دنیای سرشار از امید و آرزو در زمان صلح، دیگر هدف شاعران متعهد در این سروده-ها است. قصیده «الحرب و السلم» سروده کاظم السماوی، شاعر توانمند معاصر عراق است که شاعر در آن با نگاهی فرامرزی اوج دردمندی خود نسبت به وقوع جنگ و آثار و نتایج ویران‌گر آن در هر مرز و دیاری را نشان می‌دهد. وی در این سروده با هنرمندی تمام دو دنیای متفاوت از جنگ و صلح ارائه می‌دهد. بدین ترتیب که: نخست به بازنمایی تصاویر دردناکی از جنگ و آثار مخرب آن و نیز تعریض به عاملان آن و نیز اوضاع نابسامان مردم پس از جنگ می‌پردازد و ضمن پرداختن به برخی مضامین دیگر، در پایان مردم را به صلح و اتّحاد دعوت می‌کند و به بازگشت جنگ هشدار می‌دهد. نگارندگان در این جستار به دنبال آن بوده‌اند تا به شیوۀ توصیفی – تحلیلی، توانایی سماوی را در تصویرسازی دو پدیده جنگ و صلح به نمایش بگذارند. بررسی‌ها نشان می‌دهد استفاده از واژگان و عباراتی مناسب، استفاده از نمادها، استعاره‌ها و عبارات کنایی از جمله عوامل ادبی مؤثّر در تصویر آفرینی موفق این سروده بوده است. https://alr.journals.hozehkh.com/article_878_be52b94fcfbff8c0934c94c2d3df496e.pdf