مدرسه علمیه عالی نواب جستارهای ادب عربی 2676-7716 2 4 2021 02 19 واکاوى زیباشناسی آوایی در چکامه‌های «معلّقات عشر» 69 93 417 10.52547/alr.2023.1662.1073 FA علی سالمی استادیار گروه زبان و ادبیات عرب- دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد حمید عباس زاده عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی Journal Article 2022 07 23 موسیقی ازمهمترین مؤلفه‌های شعر است که بازتاب آن بر دیگر عناصر بر کسی پوشیده نیست. توجه پیشگامان شعر وادب و ناقدان به معلّقات از دیرباز نشان از اهمیت آن دارد. <br />این پژوهش توصیفی- تحلیلی به عوامل و انواع موسیقی، واکاوی آوای حروف، و چگونگی پیدایش پژواک اندیشه در معلقات عشر و کارکرد آن در خلق معانی و انگیختن احساسات پرداخته است. اصحاب معلقات به منظور غنای موسیقی شعر، به موسیقی خارجی و داخلی اهتمام داشتند؛ بدین ترتیب که برای خلق موسیقی خارجی از وزن و قافیه، و برای خلق موسیقی داخلی از تقسیم یا قافیه‎های متعدد داخلی و فنون بیانی وآرایه‎های بدیعی بهره گرفتند. همچنین آنان برای انتقال پیام و تأثیرگذاری برخواننده در پی تنوع موسیقایی وهم‌آوایی کلام با اغراض شعری برآمدند؛ در این راستا از تکرار آوایی حروف و تناوب آنها وحرکات متجانس در حالت‌های اعرابی مختلف در ساختاری منظم و متوازن برای معنا بخشیدن و به تصویر کشیدن احساسات بهره جستند. در پژواک اندیشه، واژگان علاوه برارزش معنایی بر دلالت مفهومی حروف نیز تکیه دارند، و به همراه خود دیگر معانی ضمنی را برای مخاطب تداعی می‎کنند. عوامل همگونی حروف، به احساسات لطیف شاعرانه، و سلاست و شیوایی واژگان، و جایگاه حروف مهموسه و مجهوره در چینشی مناسب باز می‌گردد، وناهمگون بودن آنها از دو جنبه بیرونی و درونی قابل درک است. https://alr.journals.hozehkh.com/article_417_e76542dc719c0d14df4bb1b8cf367525.pdf